عرب كلكو ، كه در ساحل اين درياچه سكنى داشت عرض ميكرد شش سال قبل از اين وقتى كه اين درياچه ميخواست تشكيل داده شود من خود براى العين ديدم كه از وسط كوير آب زيادى فوران كرد و كم كم زياد شد تا محل فوران در زير آب غايب گرديد بالجمله حال درياچه شده است و آنچه به نظر رسيده مينگاريم و نقشه درياچه را هم كه بچه تركيب است رسم ميكنيم . حدود اربعه درياچه : از طرف جنوب محدود است به بعضى كوهها و تپه‌هاى كوچك و به تپه‌اى كه معروف به گل تپه است و به منظريه و رودخانه ساوه و پل دلاك و اراضى قم . از سمت شمال محدود است به كوه مره و رودخانه شور و محالات دار الخلافه تهران . از جانب مشرق محدود است به دير و كاج و مسيله كه تمام اين صحارى مراتع شتر گلائى دولت است و به كوه سياه و دوازده امام و صحراى كوير كه اين كوير منتهى بخراسان و سيستان مىشود . از طرف مغرب محدود است به خاك ساوه و زرند و كوه باباقارى ( كه بعرض رسيد ، در اين كوه مقبره امامزاده‌اى است كه طوايف صحرانشين عرب و غيره اعتقادى به آن دارند و نذورات زياد به آنجا مىبرند ) و كوه كلداغ كه اين كوه وصل مىشود به زرند و مراتع ايلات شاهسون اينانلو است . از تهران تا كنار درياچه چهارده فرسنگ راه است و از قم به درياچه دوازده فرسنگ ، راه قديم از تهران به قم قبل از تشكيل درياچه از وسط همين درياچه بوده است كه به پل دلاك ميرفته و پل مزبور پلى است كه از قديم بر روى رودخانه ساوه بسته شده است و چهار فرسنگ از حوض سلطان الى پل دلاك راه بوده است ، حالا اگر مسافرى بخواهد